VOORJAARSTREK VAN KRAANVOGELS, CO-CREATIE, HACKATHONS EN NIEUWE RADARFUNCTIES
Vanuit het bureau van Dr. Koen de Koning: Laatste nieuws en inzichten
Vooruitblik op de voorjaarstrek
De eerste groepen kraanvogels trokken al op 4 februari over Limburg.
De eerste kraanvogels zijn al begonnen met hun verplaatsing richting Noord-Duitsland. Opvallend genoeg werden kraanvogels dit jaar ongewoon vroeg boven Nederland waargenomen, met al waarnemingen in de eerste week van februari en een piek op zaterdag 7 februari. Deze kraanvogels overwinteren meestal in Frankrijk en broeden in Noord-Duitsland en Polen. Het is niet gebruikelijk dat zij over Nederland vliegen, door enkele dagen met sterke zuidoostenwind zijn ze van hun gebruikelijke route afgeweken. Dit zijn ideale omstandigheden om massale trek boven Nederland waar te nemen: zonnig weer, lenteachtige temperaturen en krachtige zuidoostenwind.
De meeste van “onze” kraanvogels bevinden zich momenteel nog in Spanje, waar meer dan honderdduizend vogels zich voorbereiden op vertrek. Slecht weer in Spanje verhindert hen echter nog om de gevaarlijke oversteek over de Pyreneeën te maken. Zodra de omstandigheden verbeteren, zal de hoofdtrek beginnen. Hoewel er op korte termijn nog geen verbetering wordt verwacht, kan dit snel veranderen. We volgen de situatie nauwgezet en houden u op de hoogte via de kraanvogelradar, onder het tabblad “Nieuws”.
Kraanvogelradar Co-Creatie Sessie
Op vrijdag 21 november 2025 kwamen ontwikkelaars en gebruikers van de kraanvogelradar samen om ervaringen te delen en te verkennen hoe de radar verder verbeterd kan worden. Luisteren stond centraal tijdens de sessie: als ontwikkelaars wilden we beter begrijpen hoe de radar in de praktijk wordt gebruikt en welke vragen en uitdagingen daarbij ontstaan.
In drie gespreksrondes reflecteerden deelnemers op hun ervaringen met het observeren van kraanvogels en het gebruik van de radar, en werkten zij samen aan concrete voorstellen voor verbetering. De sessie omvatte ook een interactieve presentatie over de wetenschappelijke basis van de radar, met inzicht in hoe kraanvogeltrek kan worden en vertaald naar een wiskundig model.
De sessie bleek zowel productief als waardevol, en verschillende ideeën zijn inmiddels verwerkt in de nieuwste versie van de kraanvogelradar. Deelnemers gaven aan behoefte te hebben aan meer informatie over de radar en over kraanvogels — bijvoorbeeld hoe je een kraanvogel in vlucht kunt herkennen. Ook werd benadrukt hoe de radar een gevoel van verbondenheid creëert onder waarnemers: “wij zijn de kraanvogelwacht!” — een herinnering dat trek niet alleen wordt gedetecteerd, maar ook gezamenlijk wordt beleefd.
De volgende Kraanvogelradar Co-Creatie Sessie vindt plaats op zaterdagochtend 14 maart bij Jachtslot Mookerheide, nabij Nijmegen.
Hackathon
Na de laatste Kraanvogelradar Co-Creatie Sessie zijn we begonnen met het vertalen van ideeën naar concrete verbeteringen voor de kraanvogelradar. Op dinsdag 27 januari kwam het team bijeen in Wageningen voor een hackathon (een combinatie van “hacken” en “marathon”) — een intensieve werksessie gericht op het realiseren van nieuwe functies. In een geconcentreerde en collaboratieve sfeer werkten ontwikkelaars eraan om ervoor te zorgen dat feedback van gebruikers direct leidt tot betekenisvolle verbeteringen.
Dit zijn de belangrijkste verbeteringen:
De radar is nu altijd beschikbaar
Voorheen kon de radar op drukke trekdagen soms niet worden geladen (“Error: too many users”). Dit was een belangrijk aandachtspunt, en we hebben aanzienlijke technische verbeteringen doorgevoerd om ervoor te zorgen dat de kraanvogelradar voor iedereen toegankelijk blijft. Het komende trekseizoen zal de echte test zijn.Er is nu altijd iets te zien
Op dagen zonder trekwaarnemingen was de kaart leeg. Belangrijke rustplaatsen zijn nu zichtbaar als iconen die van grootte veranderen afhankelijk van het aantal aanwezige kraanvogels. Door op een icoon te klikken, kunt u de meest recente tellingen voor die locatie bekijken.Meer context en uitleg
Gebruikers gaven aan dat zij beter willen begrijpen wat zij zien. Een nieuw groen informatiepaneel onderaan de pagina legt uit hoe u kraanvogels kunt herkennen, hoe trek zichtbaar wordt op de radar, en hoe kraanvogels verschillen van andere soorten zoals ganzen. Het paneel kan desgewenst worden verborgen. Een nieuwe sectie “Nieuws” biedt daarnaast actuele updates, bijvoorbeeld wanneer massale trek wordt verwacht.Duidelijkere iconen die groepsgrootte aangeven
Iconen die vliegende kraanvogels weergeven, tonen nu ook de groepsgrootte. Kleine groepen van minder dan 10 vogels verschijnen als een enkele kraanvogel, terwijl grote groepen van 100 of meer vogels worden weergegeven als een grote zwerm. Dit maakt het gemakkelijker om de activiteit in één oogopslag te interpreteren — en om te bepalen wanneer het de moeite waard is: om naar buiten te gaan.
Ontmoet andere kraanvogelliefhebbers en praat mee over de Kraanvogelradar
De co-creatie sessie in november was een van drie sessies die werden georganiseerd om de kraanvogelradar verder te ontwikkelen. De volgende Kraanvogelradar Co-Creatie Sessie vindt plaats op zaterdagochtend 14 maart bij het iconische Jachtslot Mookerheide, omringd door bos nabij Nijmegen en op loopafstand van station Mook-Molenhoek.
De sessie is gratis en inclusief lunch. Of u nu een ervaren vogelaar bent of nieuw bent in het observeren van kraanvogels, iedereen is welkom en iedere bijdrage is waardevol. Uw inzichten kunnen helpen de volgende versie van de kraanvogelradar vorm te geven.
Help de Kraanvogelradar in de lucht te houden!
We zijn overweldigd door hoeveel van jullie de kraanvogelradar gebruiken en waarderen. Achter elke kraanvogel die je volgt, staat een klein team van toegewijde vrijwilligers dat hard werkt om de radar draaiende te houden en voortdurend te verbeteren. Om dit belangrijke werk voort te zetten, hebben we jouw hulp nodig.
Elke belastingaftrekbare donatie – groot of klein – maakt een echt verschil en helpt om de radar online te houden en ons vrijwilligersteam te ondersteunen.
Samen kunnen we deze indrukwekkende vogels blijven volgen en beschermen. Dank je wel dat je deel uitmaakt van deze reis.
Blijf op de hoogte met de Kraanvogelradar-nieuwsbrief
Wees als eerste op de hoogte wanneer de kraanvogels in beweging zijn. Onze nieuwsbrief brengt migratie-updates, radarnieuws en inzichten van ons vrijwilligersteam rechtstreeks naar je inbox. Het is de beste manier om verbonden te blijven met het project en de indrukwekkende reizen van deze vogels te volgen.